Troya 2018 Yılı Bozcaada Bağbozumu Etkinlikleri Projesi
Çanakkale Bozcaada
Pzt - Cuma: 08:30 - 17:30

Kale-i Sultaniyefden Bozcaada’ya gittiğimiz

menzilleri bildirir

Evvela 10 saatte deniz kıyısı ile guney tarafa ılgar ile gidipBozcaada karşısında Kazdağı kıyılarında işlek iskele, evvela (—)( – ) ( – ) ( – ) ( – ) mahalde ( – ) ( – ) ( – ) ( – ) ( – ) ( – )

…………… (2 satır boş)…………………

Atları bırakıp sekiz oturak balta ve aleste kayık ile Eşekadaları aralarından varda ile (—) milde gecip sıkıntı ve zorluklaBozcaadası, Mamaca Kalesi’nin ozellikleriİlk defa Rum tarihlerine gore Kaydefa kızı Mamaca adlı birkralenin yapısı olduğu yazılıdır. Sonra Sakız Adası sahibiCeneviz kralı eline girip sonra Emevilerden Abdulmelik ibnMervan İstanbul uzerine Şam-ı Trablus’dan bin pare gemiyleMesleme’yi/ Eba Eyyub-ı Ensari, Omer ibn Abdulaziz ve nicesahabe-i kiram ile karadan ve denizden 70.000 insan Kostantinuzerine gonderdikte İslam donanması ilk defa bu Bozcaada’yıfeth edip icine asker koyup Kostantiniyye’nin yarısı sulhla fetholup Galata tamamen İslam elinde kalıp yeteri kadar askerkoyup yine Bozcaada’ya geldiler. Oradan Şam diyarınagittiklerinde yine kotu işli murdar kuffar Bozcaada’yı istila edipicinde olan ummet-i Muhammedler İstanbul’da Galata’ya gittiler.Ta ki (—) Han asrında (—) Paşa eliyle feth olup İslam elindekaldı.

Sonra (—) tarihinde Boğazhisar’da Sarı Kenan Paşa kaptanpaşa iken Venedik donanması Boğazhisarlar onunde Osmanlıdonanmasını bozup o sene bu Bozcaada’ya Venedik kuffarı istilaedip o kadar bakımlı, donanımlı ve sağlam kale edip limanımtemizleyip her yerini sağlamlaştırıp icini 10.000 soltat ve murtat-ıkufrat ile doldurup mulkiyet uzre zabt ettiler. Aman ile kaleyikafire veren cebeciyi, yenicerileri, yeniceri ağası (—) ağayı,muhafız olan Abaza Ahmed Paşa’yı gemilerle Asitane’yegonderip bunlar Der-i devlet’e geldiklerinde tum bu Bozcaada’yıkafire verenleri kılıctan gecirdiler. Bizzat Koprulu Mehmed Paşa

412

karadan, donanma-yı humayun denizden Boğazhisar’a varıp birgecede yiyecek icecekler ile 3.000 yiğidi Koprulu Bozcaada’yadokup ardı sıra Kazdağı tarafmdan 3.000 serdengecti de yardımdoktu. Biribiri ardısıra zahire ile asakir-i [92a] İslam Bozcaada’yavarmca (—) gece buyuk savaş olup (—) tarihinde Sultan IV.Mehmed Han zamanında Koprulu Veziriazam Mehmed Paşaeliyle Bozcaada feth oldu. O gunlerde bizler de Melek AhmedPaşa efendimiz eliyle Ozu Kalesi’nde 7 gun 7 gece buyuk savaşlaredip Ozu Kalesi’ni Kazak melunlarından kurtardık. MujdesiKoprulu’ye Bozcaada altma gelip Koprulu şad olup,”Hamd~i Huda bir ayda iki kale feth oldu” buyurmuşlar.Fetihten sonra Koprulu Bozcaada’yı o kadar imar etmiş ki halaKahkaha Kalesi gibidir.Bozcaada’nın şekli: Fırdolayı buyukluğu 60 mildir, ancak kıbleye uzunlamasına bulunup Anadolu’da Kazdağı tarafma (—)mahalle (—) mil yakındır. İcinde (—) adet bakımlı, şenlikli, bağlıve bahceli koyleri, abıhayat suları ve kuyuları vardır ve tumdağları bağlardır. Misket uzumu olur ki yeryuzunde yoktur.Hatta Rumeli Kadıaskeri Dahki Efendi bağlarmda 17 ceşitkokulu uzumu olur ki Sincar Daı’nda olmaz. Meğer Kudus-i Şerifyakınında Hazret-i Halilurrahman uzumu ola. Ama bu Bozcaadauzumu haliliden sulu, lezzetli, yemesi hoş ve kokuludur.

Bozcaada Kalesi’nin şekli

Adanm doğu tarafmda Anadolu tarafı gorunen bir kayauzerinde yedigen şeklinde dirsek dirsek birbirine yanaşık kulelerile suslu ve beden dişleri ile bezeli olup bir şeddadi kesme taş,hazır-baş bir kaledir ki icinde, dışmda ve kapı aralarmda silahlardolu doludur. Allah korusun bir daha kuffar alması imkansız birsurdur ve hendekleri etrafmda kesme derin hendekler vardır.Ve (—) kapısı var. (—) yonune bakar iki kat yeni demir kapı*lardır. Hisar icinde (—) adet kiremitli haneler vardır, dizdar,kethuda, imam ve muezzin haneleri mamurdur, cebehanesi,

413

ambarları, su yolları ve bir (—) hunkar camii var, başka imaret yoktur.Bu kalenin cepcevre buyukluğu (—) (—) adımdır ve (—) katduvarlı İskender şeddi kaledir. Toplam (—) adet şahane toplarıvar ki ta Eşek Adalarını dover. Melek Ahmed Paşa efendimizinyaptığı kulede de uzun toplar vardır ki bu tarafta yeldeğirmenleri vardır.

Bozcaada Kalesi varoşunun anlatılması

Bu kalenin (—) tarafında deniz kıyısında varoşu (—) icinde(—) (—) (—) (—) (—) toplam (—) adet tek katlı ve iki katlı kargiryapı şekilli tamamen kiremit ortulu evlerdir.Ve hepsi (—) adet mihraptır. (—) camii (—) (—) (—) (—) (—)(—) (—) başka mescitlerdir, lakin Muslumanından Rum keferesicoktur, ama Ermeni, Yahudisi ve Firengi yoktur. 19 adet kucukve buyuk kiliseleri vardır. Liman yakınında hanı ve bekar odalarıvar, hamamı (—) ve mektebi (—) ve ceşme ve sebili (—) (—) ve(—) adet carşı pazarı var, ama bedesteni yoktur.Suyu ve havasının hoşluğundan mahbub ve mahbube Urumdilberleri ve Rum keratseleri vardır. (—) Limanı (—) tarafmdakapılı limandır ki 60 pare paturuna gemi alır. Yere gelesi kuffarcok iyi temizlemiş.

…………… (1 satır boş)…………………

Bozcaada Kalesi’nin hakimlerini bildirir

Evvela her sene Bursa Sancağı ve Biga Sancağı beylerizeamet erbabı ve timar erbabıyla 2.000 asker muhafaza eder.Kale dizdarı, kethudası, cavuşları, mehterbaşısı, (—) adet kaleneferatları ve liman reisi vardır. Asitane tarafından bir odayeniceri ağası, başcavuşu ve katiple ve bir oda cebeci ve bir odaDergah-ı ali topcuları corbacıları ve odabaşılarıyla her an hazırİslam askerleri vardır. Şeriat tarafmdan 150 akce payesiyleyuksek kadılıktır. Sipah kethudayeri, muhtesibi ve bacdarıvardır. (—) (—) (—) (—) (—) [92b]414

…………….(1 satır boş)…………………

Bu Bozcaada’yı seyr u temaşa ederken ertesi gunmuhafazaya memur olan Suhrab Mehmed Paşa avlanmaktangeldiği saat hakir buluşup padişah emrini ve CanpoladzadeCakırcıbaşı mektuplarmı verdim. Okuyunca ne yazdığı belli olup”Emri başustune, ferman padişahımmdır” diye kendindebulunan 10 tazı, 10 adet eğitimli zağar kopekleri, 7 adet avcıdoğanlar verdi. Ve ada muhafazasında olan alaybeylerinden vezeamet sahiplerinden toplam 20 tazı, 15 taraş, tula, sunar vearayıcı zağarlar, 5 adet şahin, zağanos, balaban ve doğanlar bulunupmektuplar yazılınca hakire bir kese nal-baha ve hizmetcilerime100 guruş ve birer cuka verdi. Ertesi gun butundoğan, tazı ve zağarları timar erbabma verip Paşa ilevedalaştıktan sonra iskele başında 20 oturak firkate ile goz acıpkapayıncaya kadar karşı tarafta Kazdağı toprağında (—) geciporada atlarımıza binip ikindi vaktinde,